Analiza Techniczna

Wszystko o analizach giełdowych

Analizy giełdowe pomagają zrozumieć czynniki, którymi kierują się spekulanci oraz inwestorzy. Pozwala również podjąć najbardziej efektywną decyzję inwestycyjną na podstawie publikowanych danych statystycznych.

 

Wszystko o analizach giełdowych:


 

1. Analiza Techniczna

Analiza techniczna wykorzystuje przede wszystkim wykresy cen instrumentów finansowych, starając się na tej podstawie zidentyfikować i przewidzieć dalsze kształtowanie się trendów cenowych. Przy posługiwaniu się analizą techniczną analizuje się również wartość obrotów danego instrumentu finansowego oraz liczbę otwartych pozycji w kontraktach terminowych.

1.1. Główne założenia

Analiza techniczna opiera się na trzech przesłankach:

1.     Rynek dyskontuje wszystko

Zwolennicy analizy technicznej twierdzą, że wszelkie czynniki, które mają wpływ na cenę są już w niej uwzględnione. Wynika to z przekonania, że zachowania cen odzwierciedlają zmiany w relacjach popytu i podaży. Analityk techniczny wychodzi z założenia, że nie trzeba badać czynników wpływających na cenę instrumentu lub dociekać przyczyn spadków lub wzrostów. Rynek wie wszystko i to on kształtuje cenę, dlatego też należy badać wykresy i wskaźniki analizy technicznej. Na tej podstawie można skutecznie prognozować, w którą stronę podąży rynek. Nie oznacza to, iż analitycy techniczni odrzucają twierdzenia, iż przyczyną trendów na giełdzie są uwarunkowania gospodarcze. Uważają jedynie, że rynek łatwiej można zrozumieć i przewidzieć, analizując zapis jego zachowań, czyli wykresy.

2.     Ceny podlegają trendom

Rysując wykresy cen, analityk techniczny stara się odnaleźć w nich trend, czyli kierunek, w którym podążają ceny. Rozpoznanie trendu w jego wczesnej fazie pozwala dokonać transakcji, która powinna przynieść zyski (kupić, gdy tworzy się trend rosnący, sprzedać, gdy malejący). Analitycy zakładają bowiem, że trend wykazuje silniejszą tendencję do kontynuacji swego biegu w dotychczasowym kierunku aniżeli do jego zmiany.

3.     Historia się powtarza

Badanie wykresów pozwala odnaleźć powtarzające się wzory (formacje), w ramach których poruszają się ceny. Wynika to z powtarzalności zachowań ludzkich w określonych sytuacjach. Analitycy znając najczęściej występujące formacje starają się odnaleźć je w bieżących notowaniach i na tej podstawie prognozować przyszłość. Analityk techniczny bada skutki zachowań rynku (ceny) i poszukuje na wykresach cen historycznych, trendów i formacji (wzorów), które pomogą przewidzieć zachowanie rynku. Ponieważ formacje sprawdzały się w przeszłości, zakłada się, że znajdą potwierdzenie również i w przyszłości. Jako pomoc w badaniu zachowań cen analitycy wspomagają się m.in. wskaźnikami analizy technicznej.

Powrót do góry


 

1.2. Wykresy

Wykresy to główne narzędzie, którym posługuje się analiza techniczna. Wykresy obrazują ceny rynkowe, a najczęściej spotykanym jest wykres liniowy. Jego popularność wynika z tego, że powstaje on poprzez połączenie linią kolejnych cen zamknięcia, które uważane są przez analityków za najważniejsze w danym dniu.

W przypadku wykresów świecowych, na wykresie dodawane są wzrostowe lub spadkowe korpusy świec wraz z dolnym i górnym cieniem. Dolna granica cieni oznacza najniższą, zaś górna - najwyższą cenę instrumentu odnotowaną w analizowanym horyzoncie czasowym. Jeśli zaś chodzi o korpus, to w przypadku świecy wzrostowej (typowo w kolorze białym) dolna granica korpusu to cena otwarcia, zaś górna - cena zamknięcia. Odwrotnie jest w przypadku świecy spadkowej (typowo w kolorze czarnym): dolna granica korpusu spadkowego oznacza cenę zamknięcia, zaś górna - otwarcia.

Wykresy słupkowe, podobnie jak świecowe, zawierają informacje na temat zachowania cen w trakcie całego dnia. Górna granica słupka przedstawia najwyższą cenę danego dnia, zaś dolna - najniższą. Natomiast kreseczka z lewej strony obrazuje cenę pierwszej transakcji, z prawej cenę zamknięcia.

Analiza techniczna spółki bada także, poza wykresem, poziom obrotów na danym instrumencie, to jest jego wolumen oraz liczbę otwartych kontraktów terminowych. Wolumen przedstawiany jest przy pomocy wykresu pionowych słupków znajdujących się pod wykresem cenowym, liczbę kontraktów pokazuje zazwyczaj wykres liniowy.

Podstawą w analizie technicznej spółek jest pojęcie trendu. Występują trendy wzrostowe, spadkowe oraz konsolidacja (trend horyzontalny, bez tendencji do wzrostu lub spadku). Ze względu na horyzonty czasowe wyróżniamy trendy długo- (co najmniej rok), średnio- (od kilku tygodniu do kilku miesięcy) i krótkoterminowe (do kilku tygodni).

Powrót do góry


 

1.3. Filozofia analizy technicznej

Według definicji Johna J. Murphy'ego analiza techniczna to „badanie zachowań rynku, przede wszystkim przy użyciu wykresów, którego celem jest przewidywanie przyszłych trendów cenowych". Obejmuje ona bardzo szeroki zakres narzędzi, począwszy od rysowania prostych wykresów i analizowania na ich podstawie najbardziej prawdopodobnych zmian na rynku, a skończywszy na szeregu naukowo opracowanych wskaźników.

Martin J. Pring definiuje analizę techniczną jako "sztukę polegającą na rozpoznawaniu zmian trendu we wczesnej fazie i utrzymywaniu odpowiednich pozycji inwestycyjnych do czasu, gdy pojawią się dostateczne dowody świadczące o tym, że trend się odwrócił".

Filozofia analizy technicznej opiera się głównie na korzystaniu z doświadczeń z przeszłości. Zmiany wartości walorów na rynkach kapitałowych są odbiciem zachowań inwestorów i charakteryzują się powtarzaniem niektórych zdarzeń w określonych, podobnych sytuacjach. Zadaniem analityka technicznego jest rozpoznanie głównych punktów zwrotnych. Ponieważ pojedyncze wskaźniki nie są w stanie zasygnalizować każdego punkty zwrotnego, analitycy stworzyli ich wiele.

Wszystkie ruchy cen na giełdach są odbiciem optymizmu i lęku inwestorów. Inwestujący na giełdzie kierują się wiedzą, nadzieją i zachłannością. Analiza techniczna jest narzędziem, które ma na celu ułatwienie podejmowania trafnych decyzji inwestycyjnych i odnoszenie sukcesów w postaci optymalnych zysków.

Z perspektywy analizy technicznej za kluczowe należy uznać twierdzenie, o którym pisze John J. Murphy, że "rynek dyskontuje wszystko". Z tego założenia wynika, iż dla analityka technicznego wystarczająca jest analiza cen, wartości obrotów i w przypadku kontraktów terminowych ilości otwartych pozycji w celu określenia możliwego rozwoju sytuacji na rynku. Wszystkie czynniki oddziaływujące na cenę rynkową danego waloru, polityczne, fundamentalne i psychologiczne, są uwzględnione w jego cenie.

Znany analityk i twórca kilku popularnych wskaźników rynkowych, Richard W. Arms posuwa się nawet do stwierdzenia, iż analiza techniczna nie tylko uwzględnia sytuację fundamentalną, ale nawet ją wyprzedza.

Powrót do góry


1.4. Narzędzia analizy technicznej

Wszelkie narzędzia analizy technicznej zostały stworzone z myślą pomocy w identyfikowaniu pewnych stanów rynku i w ten sposób generowaniu odpowiednich sygnałów. 

W większości przypadków jakość sygnałów zależna jest od dobranych parametrów (np. długości średniej). Dlatego należy liczyć się z możliwością generowania fałszywych sygnałów. Decyzje można również opierać na grupie wybranych wskaźników, przy czym zbyt duża ich liczba może również prowadzić do błędnych wniosków.

Należy pamiętać, że w różnych stanach rynku, niektóre narzędzia analizy technicznej tracą użyteczność. Na przykład sygnały oparte na przebiciu średnich ruchomych (kroczących) dają często mylne sygnały w trendach horyzontalnych. Pomimo tej wady średnie kroczące są jednym z najbardziej uniwersalnych i najczęściej stosowanych wskaźników technicznych.

Sygnały trendu dawane przez średnie kroczące wygładzają drgania rynku, eliminują krótkoterminową zmienność cen i dają inwestorowi wyobrażenie o tym, w którą stronę zmierza rynek - zawsze pokazują jego kierunek, ale nie mierzą jego siły (siłę trendu można zmierzyć innym wskaźnikiem jakim jest ADX).

Narzędzia wykorzystywane przez analizę techniczną można podzielić na następujące grupy:

  • Wskaźniki trendu
  • Wskaźniki zmienności:
  • Wskaźniki impetu
  • Wskaźniki siły rynku
  • Formacje
  • Oscylatory

Powrót do góry


 

1.5. Wskaźniki trendu

Moving Average (MA) - średnia ruchoma (krocząca)

Średnie kroczące mają na celu rozpoznanie lub zasygnalizowanie zapoczątkowania nowego trendu bądź odwrócenia się trendu dotychczasowego. Istnieje wiele rodzajów średnich, zaś najczęściej wykorzystywane są proste, ważone i wykładnicze średnie kroczące.

Prostą średnią kroczącą (Simple Moving Average, SMA) oblicza się jako sumę wartości w wybranym okresie podzieloną przez liczbę okresów użytych do obliczeń.

Poprawnie dobrana średnia ruchoma jest wygładzonym trendem i zarazem linią wsparcia i oporu dla kursów. Podczas rynku wzrostowego korekty często trwają do chwili odnalezienia wsparcia w strefie średniej kroczącej. Podobnie korekta na rynku zniżkującym często doprowadza ceny do oporu przy linii średniej, po czym ceny ponownie spadają.

Im częściej linia średniej jest testowana, to znaczy działa jako obszar wsparcia i oporu, tym większe znaczenie ma jej późniejsze przełamanie. Przełamanie średniej należy uznać za sygnał ostrzegawczy o możliwej zmianie trendu. Jeżeli przecięcie średniej następuje w ramach kontynuacji dotychczasowego trendu, może dojść do zmiany jego kierunku. Dobrze jest jednak poczekać na potwierdzenie tego sygnału, to jest na zmianę kierunku średniej lub jej spowolnienie.

Istotne znaczenie ma okres wykorzystywany do obliczania średniej: im jest on dłuższy, tym większe znaczenie mają sygnały związane z jej przecięciem. Wydłużenie okresu średniej powoduje jej oddalenie się od linii kursu, a skracanie powoduje jej przybliżanie. Jednak przy zbyt krótkim okresie duża liczba nieznaczących przecięć nie uwidacznia tendencji rynku dla danej akcji i może prowadzić do znacznego wzrostu liczby decyzji inwestycyjnych nie przynoszących zysku. Natomiast zbyt długi okres uśrednienia nie zawsze daje poprawny sygnał odpowiednio wcześnie. Pomocne może być również obserwowanie przecinania się średnich kroczących o różnych okresach. W takiej sytuacji sygnały kupna występują, gdy szybsza średnia przecina od dołu wolniejszą, a sygnały sprzedaży - gdy zachodzi sytuacja odwrotna. Przecięcia średnich można też interpretować jako sygnały odwrócenia trendu, po których otwieramy pozycje zgodnie z jego nowym kierunkiem.

Średnie kroczące są zwykle budowane na podstawie cen zamknięcia. Kursy zamknięcia są zdecydowanie bardziej wiarygodne od innych, gdyż odzwierciedlają pozycje, które inwestorzy są gotowi utrzymać przez noc, lub w przypadku wykresów tygodniowych przez cały weekend. Kursy notowane w ciągu dnia mogą być podatne na manipulacje lub zostać wypaczone przez nieuzasadnione emocjonalne zachowania inwestorów reagujących na nagłe wydarzenia.

Exponential Moving Average (EMA) - Wykładnicza średnia krocząca

Wykładnicza średnia krocząca przypisuje większą wagę cenom z ostatniego okresu. Oblicza się ją przypisując ostatniej obserwacji wagę równą α=2/(n+1), zaś wagę (1- α) przypisuje się poprzedniej wartości średniej.

Przy obliczaniu średniej wykładniczej przyjmuje się, że wartość uśredniona dla pierwszego elementu szeregu jest równa dokładnie temu elementowi. Wartość parametru α odzwierciedla wpływ, jaki na wyznaczoną średnią ma bieżący element szeregu. Natomiast 1-α reprezentuje wpływ historii szeregu. Przeszłość szeregu reprezentowana jest przez średnią wykładniczą dla poprzedniego okresu. Interpretacja sygnałów kupna sprzedaży generowanych przez średnia wykładniczą jest analogiczna do interpretacji sygnałów generowanych przez prostą średnią kroczącą.

MACD - Moving Average Convergence/Divergence

Wskaźnik MACD obrazuje zbieżność oraz rozbieżność średnich ruchomych. Zbudowany jest on w oparciu o różnicę średnich ruchomych wykładniczych. Zwykle wagę równą 0,075 przypisuje się 26-dniowej ruchomej średniej wykładniczej, zaś wagę 0,15 12-dniowej ruchomej średniej wykładniczej. Linią sygnalną jest ruchoma średnia wykładnicza z opisanej wyżej linii MACD, zazwyczaj o okresie 9.

Jeśli linia sygnalna przecina MACD od dołu wygenerowany zostaje sygnał kupna, jeśli od góry - sygnał sprzedaży.

Paraboli SAR - paraboliczny wskaźnik obrony i zwrotu rynkowego

Wskaźnik ten jest dobrym narzędziem wykorzystywanym do określenia linii obrony. Długie pozycje są zamykane jeżeli kurs obniży się poniżej wskaźnika SAR, krótkie natomiast jeśli SAR przyjmie wartości powyżej wykresu ceny.

Price Oscilator - oscylator cenowy

Wskaźnik ten przedstawia różnicę między dwiema średnimi kroczącymi z ceny danego waloru. Jeżeli krótkoterminowa średnia krocząca, zwana linią sygnalną, przecina od dołu długoterminową średnią kroczącą, generowany jest sygnał kupna. Przecięcie od dołu oznacza sygnał sprzedaży.

Vertical Horizontal Filter (VHF) - Filtr wertykalno horyzontalny

Filtr wertykalno horyzontalny ma na celu ocenę, czy kurs instrumentu finansowego znajduje się obecnie w trendzie wertykalnym czy horyzontalnym. Niskie wartości wskaźnika wskazują na trend boczny, zaś rosnące wartości sugerują kształtowanie się trendu wertykalnego. Względnie wysokie wartości mogą też oznaczać wyczerpywanie się siły trendu.

Powrót do góry


 

1.6. Wskaźniki zmienności:

Average True Range (ATR) - średnia rzeczywistego zasięgu

ATR jest używany do przewidywania lokalnych szczytów i dołków. Wartość wskaźnika jest często wysoka, osiągając szczyt przed utworzeniem lokalnego minimum lub maksimum. Wysoka wartość wskaźnika w okresie gdy kurs szybko rośnie lub maleje może również oznaczać zapowiedź zmiany trendu. Przyjmowanie przez ATR niskich wartości wskazują na trwanie trendu horyzontalnego.

Bollinger Bands - wstęga Bollingera

Wstęga Bollingera wyznacza obszar zmienności cen instrumentu. W ramach trendu horyzontalnego, wykres cen powinien bowiem oscylować pomiędzy górną a dolną wstęgą Bollingera. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce, gdy notowania instrumentu spadają poniżej dolnego ograniczenia wstęgi. Do otrzymania sygnału sprzedaży konieczne jest wyjście kursu ponad górne ograniczenie wstęgi.

Chaikin Volatility - wskaźnik zmienności Chaikina

Wskaźniki zmienności Chaikina może być interpretowany na dwa sposoby. Zgodnie z pierwszym z nich, w pobliżu szczytów kursu różnica pomiędzy najwyższym i najmniejszym kursem w ciągu dnia jest większa, ponieważ inwestorzy tracą kontrolę nad emocjami, a także stają się nerwowi i niezdecydowani. W pobliżu dołków kursu, różnice pomiędzy najwyższym i najmniejszym kursem są minimalne, co jest efektem znudzenia inwestorów.

W drugim przypadku interpretowana jest zmiana różnic pomiędzy maksymalnym i minimalnym kursem dziennym. Jeśli rośnie on w ciągu krótkiego okresu czasu, sugeruje to bliskość dołka cen akcji. Spadek tych różnic prognozuje natomiast nadejście szczytu.

Standard Deviation - odchylenie standardowe

Odchylenie standardowe obrazuje przeciętne odchylenie wartości cen instrumentu od średniej z ostatnich okresów. Im wyższe są różnice pomiędzy obserwowanymi wartościami kursu, tym wyższa jest wartość odchylenia standardowego. Duża zmienność wahań jest interpretowana jako sygnał kształtowania się lokalnych maksimów, zaś niewielka zmienność - minimów. Wskaźnik ten jest wykorzystywany najczęściej jako wspomagający, potwierdzając sygnały innych wskaźników.

Powrót do góry

 


 

1.7. Wskaźniki impetu

Accumulation Swing Index- skumulowany indeks wahań

Wskaźnik jest używany jest w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia sygnałów tworzących się na głównym wykresie cenowym. Jeżeli zmiana trendu dla kursu jest potwierdzona przez ten wskaźnik, sygnał ten jest bardziej wiarygodny niż w przypadku dywergencji (rozbieżności tych zachowań).

Commodity Chanel Index (CCI) - indeks kanału towaru

CCI może być wykorzystany do poszukiwania dywergencji między wykresem kursu i wskaźnika. Jeśli kurs pozostaje w trendzie spadkowym, zaś wskaźnik zwyżkuje, może to sugerować bliską zmianę trendu. Ponadto CCI może być traktowany jako wskaźnik przewartościowania/niedowartościowania. Jeśli wskaźnik przekroczy +100, to interpretowane jest to jako przewartościowanie, które może skutkować zmianą trendu na spadkowy. W przypadku spadku CCI poniżej -100, jest to sygnał niedowartościowania.

Mass Index - indeks masy

Wskaźnik MI jest miarą różnicy między najwyższym i najniższym kursem. Na wykresie MI poszukuje się „wybrzuszenia odwrócenia", które powstaje przed zmianą trendu kursu instrumentu. Wskaźnik MI wychodzi wtedy ponad poziom obu linii sygnałowych (poziom 27 oraz 26,5 pkt.), a następnie przecina je od góry. Po takiej sekwencji zdarzeń prawdopodobna jest zmiana trendu.

Momentum (MTM) - wskaźnik impetu

Wskaźnik Momentum analizuje się w przy wykorzystaniu linii sygnalnej lub poziomu zerowego. Sygnał kupna może zostać wygenerowany, gdy wskaźnik MTM przebije od dołu niemalejącą linię sygnalną (lub poziomu zerowego). Sygnał sprzedaży zaś wyznacza przebicie od góry nierosnącej linii sygnalnej (lub poziomu zerowego).

Relative Strength Index (RSI) - indeks siły względnej

Wskaźnik RSI może być wykorzystany do poszukiwania dywergencji pomiędzy wskaźnikiem a kursem instrumentu. Alternatywą jest natomiast szukanie sygnałów wykupienia i wyprzedania. Sygnał kupna ma miejsce, gdy wskaźnik przebija od dołu poziom 30% (poziom wyprzedania). Wygenerowanie sygnału sprzedaży wymaga przebicia od góry poziomu 70% (poziom wykupienia).

Stochastic (STS)

Wskaźnik ten obrazuje zmianę ceny zamknięcia od minimum w stosunku do różnicy między ceną minimalną a maksymalną. Istnieją trzy sposoby interpretacji wskaźnika: pierwszy w porównaniu z wartościami linii sygnalnych %K oraz %D, drugi na podstawie przekroczenia przez wskaźnik poziomów wykupienia i wyprzedania, zaś trzeci opiera się o dywergencje pomiędzy wskaźnikiem a kursem instrumentu.

Swing Index - indeks wahań

Wskaźnik Swing Index znajduje się w przedziale od -100 do 100. Wartości wyższe od 0, oznaczają przewagę strony popytowej, zaś wartości poniżej 0 - podażowej. Im wyższa jest wartość indeksu, tym silniejsza jest przewaga kupujących. Niższe wartość oznaczają większą przewagę sprzedających.

TRIX

Wskaźnika tego używa się w okresach występowania wyraźnych trendów. Stosuje się go do prognozowania punktów zwrotnych tych trendów. Wykorzystanie wskaźnika może opierać się na poszukiwaniu dywergencji pomiędzy wskaźnikiem i kursem instrumentu, poszukiwaniu sygnałów kupna i sprzedaży generowanych poprzez przecięcie linii wskaźnika z linią sygnalną lub poszukiwaniu momentów zmiany kierunku wskaźnika po osiągnięciu lokalnego minimum lub maksimum.

Ultimate Oscillator

Wskaźnik Ultimate jest ważoną sumą 3 oscylatorów o różnych przedziałach czasowych nakładających się na siebie (najczęściej są to 7, 14 i 28 dniowe). Ultimate znajduje się w przedziale od 0 do 100 punktów. Wskaźnik może być wykorzystany zarówno do poszukiwania dywergencji, jak i do generowania sygnałów kupna i sprzedaży poprzez przekroczenie poziomów wykupienia (najczęściej 70) i wyprzedania (najczęściej 30)

Williams %R

Wskaźnik ten jest wykorzystywany do identyfikacji momentów przewartościowania lub niedowartościowania akcji. Daje on dość dobre sygnały w trendzie horyzontalnym przy dużych wahaniach cen. Kurs uznaje się za przewartościowany po przekroczeniu poziomu wykupienia (zazwyczaj 80%), zaś za niedowartościowany poniżej poziomu wyprzedania (zazwyczaj 20%).

Williams Accumulation/Distribution - akumulacja / dystrybucja Williamsa

Najczęstszym sposobem interpretacji wykresu wskaźnika akumulacji / dystrybucji Williamsa jest poszukiwanie dywergencji pomiędzy wykresem wskaźnika oraz kursu instrumentu.

Detrend Price Oscillator (DPO) - beztrendowy oscylator cenowy

Wskaźnik DPO eliminuje trendy w cenach, dzięki czemu identyfikacja poziomów wykupienia i wyprzedania jest dużo łatwiejsza. DPO może być uznany za filtr cyklów, bowiem wszystkie cykle dłuższe niż wyznaczone wartością parametru tego wskaźnika są usuwane z cen, zostawiając tylko te krótsze. Najczęściej wartość parametru dla tego wskaźnika ustawiana jest na 20 lub mniej.

Powrót do góry


1.8. Wskaźniki siły rynku

Accumulation/Distribution - wskaźnik akumulacji / dystrybucji

AD zakłada, że ruch ceny jest tym bardziej ugruntowany, im większy jest wzrost wolumenu w tym okresie. W efekcie wzrostom kursu instrumenty powinien towarzyszyć wzrost wolumenu, co prowadziłoby do wzrostu wartości tego wskaźnika oraz wzrostu prawdopodobieństwa kontynuacji trendu zwyżkującego. Wskaźnik AD pozwala na obserwację dywergencji pomiędzy kursem a wskaźnikiem. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.

Demand Index - indeks popytu

Wykres indeksu popytu pozwala na przewidywanie zmiany trendu kursu instrumentu poprzez znalezienie dywergencji pomiędzy kursem instrumentu a wartościami wskaźnika. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.

Chaikin Oscillator - oscylator Chaikina

Wykres oscylatora Chaikina pozwala na przewidywanie zmiany trendu kursu instrumentu poprzez znalezienie dywergencji pomiędzy kursem instrumentu a wartościami wskaźnika. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.

Ease of Movement (EMV) - swoboda ruchu

Wartość wskaźnika EMV jest uzależniona od ceny instrumentu oraz wolumenu obrotów. Wskaźnik ten wspiera ustalanie, wyznaczanie i potwierdzanie rozpoczęcia dłuższych trendów. Niskie wartości wskaźnika mogą wynikać z małych ruchów cen lub niewielkich ruchów cen przy dużym wolumenie. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce przy przebiciu przez wykres linii poziomu zero od dołu, zaś sygnały sprzedaży - przebicie tej linii od góry.

Money Flow Index (MFI) - indeks przepływów pieniężnych

Wskaźnik MFI to oscylator obrazujący wielkość napływu i odpływu kapitału. Znajduje się on w przedziale od 0 do 100. Wzrost wartości wskaźnika oznacza napływ kapitału, zaś spadek - odpływ. Ponadto wskaźnik MFI wykorzystywany jest do oceny stanu wykupienia lub wyprzedania rynku. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce przy przekroczeniu linii wyprzedania (poziom 20) od dołu, zaś sygnał sprzedaży przy przekroczeniu linii wykupienia (80) od góry.

On Balance Volume (OBV) - równowaga wolumenu

Wskaźnik OBV obliczany jest jako skumulowana wartość obrotów w czasie, przy czym są one uwzględniane ze znakiem plus lub minus w zależności od kierunku zmiany kursu w danym okresie. Wskaźnik OBV powinien wyprzedzać ruch kursu instrumentu, co skłania do interpretacji wskaźnika w oparciu o wyznaczanie linii trendu oraz poszukiwanie dywergencji. Wskaźnik równowagi wolumenu używany jest często jako pomocniczy, uzupełniając sygnały innych wskaźników.

Price Volume Trend (PTV)

Wskaźnik PVT mierzy przepływ kapitału. W przeciwieństwie do wskaźnika OBV, dla wskaźnika PVT wielkość dodawanego lub odejmowanego wolumenu jest uzależniona od wielkości procentowej zmiany kursu w porównaniu z poprzednim okresem. W efekcie wskaźnik PVT jest bardziej precyzyjny niż wskaźnik OBV. Wskaźnik PVT powinien wyprzedzać ruch kursu instrumentu, co skłania do interpretacji wskaźnika w oparciu o wyznaczanie linii trendu oraz poszukiwanie dywergencji.

Volume Rate Of Change

Wskaźnik VROC mierzy tempo zmiany obrotów i jest użyteczny w okolicach szczytów, dołków czy punktów przełamania linii trendu. VROC może być wykorzystany do oceny siły nowo utworzonego trendu - jego gwałtowny wzrost sugerować może zmianę trendu.

Powrót do góry

 


 

1.9. Formacje

W ramach formacji analizy technicznej wyróżnić można następujące formacje:

1.     Formacje odwrócenia trendu

a.     Głowa i ramiona

Formacja ta zapowiada odwrócenie trendu (wzrostowego). Składa się ona z 3 szczytów i przypomina sylwetkę człowieka - głowę i ramiona; dwa mniejsze szczyty kształtują się zazwyczaj na tym samym poziomie, zaś pośrodku większy szczyt wyznacza zasięg spadku, który definiujemy jako odległość głowy od linii szyi; po przebiciu tej linii spadki kończą się zazwyczaj w takiej właśnie odległości od linii szyi; obroty rosną wyraźnie przy tworzeniu lewego ramienia, kolejny wzrost obrotów występuje przy szczycie oraz podczas przebicia linii szyi.

b.    Odwrócona głowa i ramiona

Formacja ta jest odpowiednikiem wcześniej opisanej jednakże dla trendu spadkowego. Zasięg wzrostu także wyznaczony jest przez odległość głowy (tym razem dna) od lini szyi.

c.     Podwójny szczyt

Formacja przypomina literę M: dwa szczyty przedzielone są "dołkiem", którego odległość do szczytu wyznacza zasięg spadku; podczas tworzenia dwóch szczytów wolumen transakcji rośnie, zaś w minimum obroty wyraźnie maleją, aby wzrosnąć podczas i po wybiciu z formacji.

d.    Podwójne dno

e.     Spodek

 f.     Odwrócony spodek

2.     Formacje kontynuacji trendu:

a.     Flagi

b.    Chorągiewki

c.     Kliny

3.     Formacje odwrócenia lub kontynuacji trendu:

 a.     Trójkąt równoramienny

 b.    Trójkąty prostokątne

 c.     Trójkąt rozszerzający

 d.    Trójkąty prostokątne rozszerzające

 e.     Diament

Powrót do góry


 

1.10. Oscylatory

Oscylatory służą do badania wykresów w sytuacji, gdy na rynku panuje trend horyzontalny. Najczęściej są stosowane do analizy impetu lub wykupienia i wyprzedania rynku. Impet wskazuje analitykom dwie najważniejsze cechy dotyczące zmian cen: ich kierunek oraz siłę. Im większa kierunkowa zmiana cen w danym okresie, tym wartość impetu, a tym samym oscylatora, który go reprezentuje jest większa. Skrajne wartości impetu towarzyszą często krótkoterminowym momentom wyczerpania. Istnieje bardzo wiele sposobów obliczania oscylatorów reprezentujących zmiany impetu. Część z nich oblicza się odejmując bieżącą wartość ceny od wartości z określonego okresu. W wielu przypadkach ceny są dzielone przez siebie.

Najczęściej analitycy stosują oscylatory jako narzędzie o charakterze pomocniczym w momentach, gdy wiedzą z jakim trendem mają do czynienia. Wprawdzie niektóre oscylatory funkcjonują jako wskaźniki trendu, lecz najczęściej wykorzystuje je się do szacowania tempa zmian i informowania o wyczerpaniu rynku. Interpretuje je się na wykresach umieszczając zazwyczaj powyżej lub poniżej wykresu wartościowego danego waloru tak, by łatwiej było w danym momencie czasowym obserwować sytuacje na obu wykresach. W wielu przypadkach oscylator wykazuje spore zmiany wartości w momentach, gdy na wykresie cenowym zmiany są niewielkie. Punkty zwrotne zazwyczaj są jednak zbieżne na obu wykresach.

Część oscylatorów porusza się osiągając wartości ujemne i dodatnie, a na środku wykresu jest linia oznaczająca wartość zerową, będąca medianą wartości, często nazwana również linią równowagi. Może być ona także wartością średniej kroczącej. Wartość oscylatora wskazuje wówczas odchylenia cen od określonej średniej kroczącej. Oscylatory skonstruowane w ten sposób nazywane są wskaźnikami odchylenia od trendu, ponieważ pokazują, jak bardzo cena oddaliła się trendu reprezentowanego przez średnią kroczącą. Kiedy impet jest dodatni, odchyla się od linii zero osiągając dodatnie wartości i wskazując na coraz większy wzrost cen. Jeżeli oscylator przybiera duże wartości, wskazuje to na możliwość zatrzymania lub zmiany kierunku ruchu cen.

Niektóre oscylatory są skonstruowane w taki sposób, by ich wartości mieściły się w przedziale od 0 do 100. Ta grupa oscylatorów ma określone wartości minimalne i maksymalne. Nazwane one są oscylatorami znormalizowanymi. Oscylatory są najbardziej przydatne, kiedy osiągają swoje skrajne wartości. Gdy osiągają one minimalne wartości oznacza to, że rynek jest wyprzedany. W momentach, gdy oscylator waha się osiągając maksymalne wartości, mamy do czynienia z wykupionym rynkiem. Oznacza to, że zmiany cen były dosyć duże lub przemierzyły pewien dystans bardzo szybko i stanowi to ostrzeżenie przed możliwa korektą, konsolidacją lub zmianą trendu. W momentach bardzo silnego trendu mogą wystąpić problemy z optymalnym wyznaczeniem tych poziomów wyczerpania rynku. Wartości oscylatora osiągają wówczas przez dłuższy czas dosyć wysokie poziomy, dając wiele fałszywych sygnałów. W takich przypadkach najlepszym wyjściem może być zmiana długości okresu.

Długość przyjętego okresu decyduje o wrażliwości oscylatora na zmiany cen na rynku. Jest ona podawana najczęściej jako liczba dni, ale mogą to być minuty, godziny czy tygodnie. Podobnie jak w przypadku omawianych już średnich kroczących, oscylatory o krótszych okresach są bardziej czułe i nawet małe zmiany cen mogą poważnie wpłynąć na ich wartości, natomiast te o dłuższych okresach ulegają mniejszym wahaniom. Wiele oscylatorów ma przyjęte dla siebie określone długości, które są po prostu najpopularniejsze i najczęściej stosowane. W praktyce jednak długość okresu należy dobierać w zależności od horyzontu, w jakim mamy zamiar obserwować zmiany i od predyspozycji inwestycyjnych. Oscylatory dla których zostały wyznaczone zbyt krótkie okresy będą wskazywać wiele mylnych sygnałów, natomiast te o zbyt długich okresach, mogą nie wskazać ważnych momentów, które mogłyby być wykorzystane na rynku.

Innym dosyć ważnym sposobem wykorzystania oscylatorów jest poszukiwanie dywergencji pomiędzy wykresem oscylatora, a wykresem cenowym danego waloru. Dywergencja oznacza sytuację, gdy cena ustanawia nowy szczyt lub dołek, który na wykresie oscylatora nie jest potwierdzony przez nowy szczyt lub dno. Oznacza to, że szczyt oscylatora jest niższy od poprzedniego lub jego dno jest wyższe od poprzedniego. Osiągnięcie szczytu lub dna przy zmniejszonym impecie jest często jedną z pierwszych oznak zmiany trendu. Oczywiście pojedyncza dywergencja może oznaczać tylko chwilowe osłabienie impetu lub krótką korektę, lecz jest sygnałem, że należy baczniej obserwować kolejne zmiany na rynku. W przypadku bardzo silnych trendów mamy często do czynienia z kilkoma kolejnymi dywergencjami, nim na rynku zmieni się kierunek trendu.

Ze względu na swą konstrukcje, oscylatory zazwyczaj wyprzedzają ruch cen o kilka dni. W momencie osłabienia impetu oscylatory zmieniają swój kierunek, wyrównując swój bieg, podczas trwania trendu. Ze względu na wyprzedzający charakter oscylatorów, sygnały te stanowią dosyć wczesne sygnały wejścia na rynek. Mogą one być często zbyt wczesne, co wiąże się z większym ryzykiem ich wykorzystania i w wielu przypadkach może nie przynieść oczekiwanych efektów w postaci zysków.

Przecięcie poziomu zerowego jest wykorzystywane przez wielu analityków, jako sygnał zmiany trendu i okazja do zawarcia transakcji. Na wykresach oscylatorów wielu analityków z powodzeniem stosuje także inne narzędzia techniczne, takie jak średnie kroczące czy analizę formacji Często jako sygnał wejścia na rynek można stosować przecięcie średniej kroczącej z momentum.

ADX

  • Średni indeks ruchu kierunkowego - wskaźnik ten jest najczęściej używany z liniami DMI ( wskaźnik ruchu kierunkowego).
  • Jego zadaniem jest pomiar wielkości i siły trendu, jednak bez wskazania jego kierunku. Rosnące wartości wskaźnika informują o wzroście siły dominującego trendu.
  • Spadek wskaźnika mówi o słabnięciu trendu sugerując jego bliskie przełamanie. Wskaźnik może też być wykorzystany do rozróżnienia trendów horyzontalnych.
  • Punktem wyjścia przy obliczaniu ADX jest wskaźnik DMI. Podstawą przy obliczaniu ruchu kierunkowego DI jest założenie, że w czasie trendu wzrostowego dzisiejsze maksimum cenowe powinno być wyższe od maksimum wczorajszego. Gdy trend ma charakter zniżkujący, najniższa cena dzisiejsza jest niższa od najniższej ceny wczorajszej.
  • Różnicę miedzy maksimum dzisiejszym a wczorajszym nazywa się górnym ruchem kierunkowym, czyli +DM.
  • Różnica między odpowiednimi minimami cenowymi to dolny ruch kierunkowy czyli -DI. Dni w czasie których ceny najwyższa i najniższa nie wyszły poza maksimum i minimum poprzedniej sesji zwane są dniami wewnętrznymi i są pomijane.
  • Wartości +DM oraz -DM są uśredniane, a następnie dzielone przez średnią wartość prawdziwego zakresu zmiany TR (TR jest określany jako największa z odległości między: dzisiejszym maksimum a minimum; dzisiejszym maksimum a wczorajszą ceną zamknięcia; dzisiejszym minimum a wczorajszą ceną zamknięcia).
  • Uzyskane wyniki są normalizowane a następnie oblicza się z nich średnią kroczącą - w ten sposób powstaje indeks ruchu kierunkowego ADX.
  • Rosnący ADX jest oznaką silnego trendu i sugeruje zastosowanie strategii gry z trendem. W tej sytuacji dobre wyniki dadzą strategie takie jak kierowanie się przecięciami średnich kroczących lub wybiciami.
  • Gdy ADX rośnie zdecydowanie, oznacza to, że trend jest silny i należy zignorować ewentualne sygnały sprzedaży.
  • Gdy ADX opada, oznacza to, ze na rynku nie ma trendu. Wówczas powinno się stosować strategie gry przeciwko trendowi.

Momentum

  • Najprostszym oscylatorem jest tak zwane momentum. Oblicza się go odejmując od ostatniej ceny cenę sprzed n okresów, gdzie n oznacza ilość okresów, jaką obejmować ma impet. Każdą kolejną wartość oblicza się w ten sam sposób zmieniając wartości ceny na kolejne okresy. Wartość n jest cały czas taka sama.
  • Otrzymana w ten sposób cena umieszczana jest na wykresie powyżej lub poniżej linii równowagi w zależności od znaku wartości - ujemnego lub dodatniego.
  • Jeżeli ostatnia cena jest wyższa od ceny sprzed n okresów, wartość jest dodania i znajdzie się na wykresie ponad linią zero, natomiast w przeciwnym przypadku będzie poniżej tej linii.
  • Jeżeli akcje notowane są w systemie ciągłym, cena brana pod uwagę przy sporządzaniu obliczeń powinna być ceną zamknięcia z danego dnia lub innego okresu.
  • Jeśli linia momentum znajduje się powyżej poziomu zerowego i wznosi się, oznacza to, że trend przyspiesza.
  • Gdy wznosząca się linia impetu zaczyna biec płasko, ceny wzrastają w takim samym tempie jak przed n okresami. Wówczas ceny dalej rosną, lecz tempo ich wzrostu wyrównało się. Gdy linia momentum na wykresie zaczyna opadać, najczęściej ceny jeszcze rosną, lecz oznacza to spadek impetu ich zmian.
  • Przecięcie linii równowagi oznacza, że cena sprzed n okresów jest wyższa od ostatniej ceny i oznacza to zazwyczaj korektę wzrostów lub w niektórych przypadkach dłuższą zmianę trendu.

RSI - Relative Strength Index

  • Wskaźnik siły względnej, RSI, jest uważany często za najlepszy oscylator. Doświadczony analityk jest w stanie tylko na podstawie zachowania RSI określić najważniejsze cechy badanego rynku.
  • Wskaźnik ten jest szczególnie popularny i często wykorzystywany na rynkach terminowych.
  • RSI jest typowym wygładzonym wskaźnikiem impetu. Aby obliczyć wskaźnik, należy najpierw obliczyć siłę względną (RS). Jest to średnia ze wzrostowych cen zamknięcia w danym okresie podzielona przez średnią ze spadkowych cen zamknięcia w tym samym okresie. Następnie RSI oblicza się ze wzoru:
RSI = 100 - [100 / (1 + RS)]
  • Siła względna jest w tym przypadku wartością kluczową. Reszta wzoru ma na celu tylko znormalizowanie zakresu wahań wskaźnika. RS dla 9 dni obliczamy dzieląc wartość średnią wzrostów z 9 ostatnich dni przez wartość średnią spadków w ciągu ostatnich 9 dni.
  • Wzrostowe i spadkowe ceny zamknięcia odnoszą się do zmian cen od zamknięcia z poprzedniej sesji do zamknięcia z sesji następnej. Jeśli na przykład dzisiejsza cena zamknięcia jest ceną wyższą od ceny zamknięcia z dnia poprzedniego, dany dzień uznajemy za wzrostowy.
  • Jeżeli różnica cen zamknięcia z dnia dzisiejszego i poprzedniego jest ujemna, to mamy dzień spadkowy i bezwzględna wartość tej różnicy staje się wielkością spadkową.
  • Jeśli 9-dniowy okres zawiera 5 dni wzrostowych, przyrosty z tych dni są sumowane i dzielone przez 9, podobnie straty z pozostałych 4 dni spadkowych po zsumowaniu dzielone są przez 9.
  • W rezultacie wartość wzrostowa dla dnia, który został uznany za spadkowy wynosi 0 i na odwrót. Dzieląc tak obliczoną średnią wielkość wzrostową przez średnią wielkość spadkową otrzymujemy RS.
  • Wartości tego oscylatora mieszczą się zawsze w przedziale pomiędzy 0 a 100. Poziom równowagi wynosi 50 i odpowiada linii równowagi w momentum.
  • Stały pionowy zakres wahań pozwala na łatwiejsze wychwycenie sygnałów kupna i sprzedaży, wykupienia i wyprzedania rynku oraz dywergencji.
  • Myląca jest nazwa siły względnej. Może to prowadzić do wniosku, iż RSI służy do porównywania dwóch rynków. W rzeczywistości chodzi o porównywanie badanego rynku z jego zachowaniem w przeszłości.
  • Jak długa jest to przeszłość, zależy od długości okresu branego pod uwagę przy obliczaniu oscylatora. Im okres jest krótszy, tym wskaźnik jest bardziej wrażliwy na zmiany cen, będzie szybciej osiągał stany wykupienia i wyprzedania oraz częściej generował sygnały.
  • Najbardziej popularne długości okresu jakie analitycy biorą do obliczeń to 9, 14, 25, i 28 sesji. J. Welles Wilder, twórca RSI, radził stosować 14-dniowy okres.
  • Dzięki temu, że RSI porusza się w stałym przedziale wartościowym, można ustalić wartości wskaźnika dla poziomów wykupienia i wyprzedania. Wilder zalecał ustalenie poziomu wykupienia rynku na 70, a wyprzedania na 30.
  • Czasami przy stosowaniu szybszych odmian RSI, liczonych dla krótszych okresów, ustala się linie wykupienia i wyprzedania na poziomach odpowiednio 80 i 20. Linie te można także przesuwać na te poziomy w przypadku występowania na rynku bardzo silnych trendów.
  • Przekroczenie przez oscylator na wykresie ustalonych poziomów wykupienia i wyprzedania uznaje się za ostrzeżenie przed zmianą trendu. Samo osiągnięcie przez oscylator powyższych wartości nie stanowi jeszcze żadnych ważnych sygnałów, ponieważ przy silnych trendach może on przebywać w tych strefach przez dosyć długi okres.
  • Za najbardziej wiarygodne sygnały generowane przez RSI uznaje się sygnał kupna, gdy oscylator na wykresie przebija od dołu poziom 30, wychodząc ze strefy wyprzedania. Sygnałem sprzedaży jest przebicie linii 70 od góry przez wskaźnik i tym samym opuszczenie strefy wykupienia.
  • Najczęściej RSI przed opuszczeniem poziomów wyprzedania czy wykupienia generuje kilka sygnałów. Wykres wskaźnika można analizować za pomocą podstawowych teorii trendu, stosując na przykład linie oporu i wsparcia czy kanały.
  • Pierwszym objawem osłabienia impetu zazwyczaj jest ukształtowanie niższego szczytu od poprzedniego. Kolejnymi sygnałami, bardzo często wykorzystywanymi w przypadku RSI, są dywergencje występujące pomiędzy wartościami oscylatora i cenami analizowanych walorów. Gdy ceny akcji osiągają kolejny szczyt, natomiast RSI w tym momencie nie osiąga wyższych wartości od poprzednich szczytów, można sytuację taką uznać za kolejne ważne ostrzeżenie dotyczące słabnięcia impetu. Szczególnie ważne są sygnały występujące w strefach wykupienia i wyprzedania.
  • W wielu przypadkach, zanim oscylator opuści strefy wykupienia lub wyprzedania, generuje nawet kilka dywergencji.
  • Najważniejszymi innowacjami wprowadzonymi przez RSI są wewnętrzne wygładzenie oraz znormalizowanie zakresu wahań w porównaniu do momentum i ROC. Zmniejsza to nieco wpływ ekstremów cenowych. Ze względu na wygładzenie RSI może często przypominać spłaszczone momentum lub ROC.

Stochastic

  • Koncepcją leżącą u podstaw konstrukcji oscylatora stochastycznego było spostrzeżenie, że podczas trendów zwyżkujących ceny zamknięcia wypadają w pobliżu cen maksymalnych dla danego okresu, natomiast w miarę rozwoju danego trendu tendencja ta zaczyna słabnąć. W czasie rynku zniżkującego zachowania są dokładnie odwrotne.
  • Zadaniem oscylatora stochastycznego jest głównie określenie takich punktów w trendzie wzrostowym, przy których ceny zamknięcia wykazują tendencję do grupowania się wokół poziomów minimalnych, co często sygnalizuje możliwość wystąpienia zmiany trendu. Podobnie w przypadku trendu spadkowego, poszukuje się punktów maksymalnych.
  • Oscylator stochastyczny zdobył sobie, podobnie jak RSI, wielu zwolenników grających na rynkach terminowych ze względu na uwzględnianie przez standardowy wzór tego wskaźnika bardzo krótkich okresów.
  • Oscylator stochastyczny składa się z dwóch linii. Jedna z nich jest nazwana „%K" i mierzy względną pozycję bieżącej ceny zamknięcia w zakresie cenowym, zdefiniowanym przez użytkownika. Drugą krzywą jest „%D" służąca jako linia sygnału dla „%K", będąc jej trzyokresową średnią.
  • Oscylator stochastyczny mierzy impet porównując ostatnią badaną cenę zamknięcia do bezwzględnego zakresu cenowego w okresie n dni. Wzór na obliczenie „%K" wygląda następująco:
%K = 100 * [(C - Ln)/(Hn - Ln)]

gdzie:

C - ostatnia cena zamknięcia,

Ln - najniższa cena z ostatnich n sesji,

Hn - najwyższa cena w badanym okresie.

 

  • Na przykład dla obliczenia 10-dniowego oscylatora stochastycznego należy różnicę pomiędzy dzisiejszą ceną zamknięcia i minimum cenowym z ostatnich 10 dni podzielić przez różnicę pomiędzy maksimum i minimum z ostatnich 10 dni.
  • Następnie otrzymany wynik należy pomnożyć przez 100. „%D" jest wygładzoną wersją linii „%K". Standardowo jest to średnia z trzech ostatnich okresów i tak obliczany wskaźnik nazywany jest często szybkim oscylatorem stochastycznym. Większość dzisiejszych programów komputerowych pozwala jednak na modyfikację tej wielkości w zależności od potrzeb użytkownika.
  • Często analitycy stosują wolniejsze wersje oscylatora poprzez obliczenie %D dla dłuższych okresów. Spowalnia to reakcję oscylatora i zmniejsza liczbę sygnałów generowanych przez linie %K i %D.
  • Sposób obliczania oscylatora stochastycznego różni się tym od większości innych wskaźników impetu, że dla określenia jego wartości oprócz cen zamknięcia potrzebne są również maksymalne i minimalne ich wartości z badanego okresu czasu.
  • Zachowanie tego wskaźnika jest podobne do omawianego już RSI. W obu przypadkach wartości oscylatora nie wykraczają poza obszar 0-100. Poziomy wykupienia ustala się zazwyczaj na 80 lub 70, natomiast wyprzedania 20 lub 30.
  • Oscylator stochastyczny na wykresie przedstawiony jest w postaci dwóch krzywych. Linia „%K" jest najczęściej rysowana jako linia ciągła, natomiast wolniejsza „%D" jest linią przerywaną. Linia „%K", jako szybsza, zmienia wcześniej kierunek trendu niż jej średnia.
  • Zazwyczaj „%K" przebija „%D" zanim jeszcze linia „%D" zmieni swój kierunek. Przecięcie się średnich można traktować jako pierwsze ostrzeżenie przed zmianą kierunku trendu. Za ważniejszy sygnał należy uznać zmianę kierunku wolniejszej krzywej „%D".
  • W przypadku oscylatora stochastycznego można zaobserwować dosyć specyficzne dywergencje występujące pomiędzy liniami „%K" i „%D". Pojawiają się one wówczas, gdy „%K" przecina linię „%D", następnie podejmuje próbę powrotu do swojego poprzedniego ekstremum, ale nie udaje jej się ponownie przeciąć linii „%D". Uznawane są one za jedne z najważniejszych sygnałów generowanych przez ten wskaźnik, świadczących o trwalszej zmianie trendu.
  • Czasami oscylator stochastyczny wykazuje też pozytywne lub negatywne dywergencje z kursem, podobnie jak w przypadku innych przedstawionych wcześniej wskaźników. Wszystkie te sygnały mają dużo większe znaczenie, gdy występują na ekstremalnych poziomach osiąganych przez oscylator, to znaczy w strefie wyprzedania lub wykupienia.
  •  Ze względu na wygładzenie oscylator stochastyczny nie poddaje się analizie trendu w takim stopniu jak RSI, momentum czy ROC.
  • Lane podkreślał, że oscylator stochastyczny nie jest narzędziem mechanicznym, sugerując łączenie go metodami analizy wykresów, cyklami i falami Elliotta. Podobnie jak w przypadku momentum, ROC i RSI przecięcia linii równowagi sygnalizują zmiany trendu.

Powrót do góry

 

INFOLINIA:

801 140 490*

22 591 24 90**

*(opłata za jeden impuls)

**(opłata wg taryfy operatora)