Opcje

 


 

1. Opcje

Opcje to pochodne instrumenty finansowe, których wartość zależy od ceny instrumentów bazowych. Opcje skutkują prawem dla posiadacza opcji do zakupu (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) określonego instrumentu bazowego po ustalonej cenie w dniu wykonania opcji. Drugą stroną transakcji (sprzedającym) jest tzw. wystawca opcji. Wystawca opcji kupna na obowiązek sprzedać, a wystawca opcji sprzedaży ma obowiązek kupić określony instrument bazowy po określonej cenie i w określonym czasie. Z jednej strony jest zatem prawo, a z drugiej zobowiązanie; różne są zatem profile zysku i ryzyka wystawcy oraz posiadacza opcji. Innymi słowy: opcje charakteryzują się niesymetrycznością profili zysku i ryzyka. Dokonując transakcji na opcjach nie dochodzi do przeniesienia praw majątkowych do instrumentów bazowych. Kupno opcji której instrumentem bazowym jest inny instrument finansowy (np. akcje lub waluta) nie jest równoważne zawarciu analogicznej transakcji, której przedmiotem byłby ten instrument bazowy (np. kupno akcji).

Wystawienie opcji wiąże się z koniecznością wniesienia zabezpieczenia, którego wysokość określa właściwa izba rozliczeniowa. Z kolei kupno opcji wymusza konieczność zapłacenia premii sprzedającemu. Na premię (cenę) składa się wartość wewnętrzna (różnica kursu wykonania względem kursu instrumentu bazowego) oraz wartość czasowa, uzależniona od takich czynników jak:

  • termin do wygaśnięcia,
  • wysokość stopy procentowej dla aktywów uznawanych za pozbawione ryzyka,
  • wysokość dywidendy (o ile jest wypłacana) z instrumentu bazowego,
  • zmienność instrumentu bazowego.

Inwestor wystawiający opcję narażony jest na utratę kwoty przewyższającej wartości depozytu w przypadku niekorzystnej zmiany ceny.

Opcje dają nabywcy prawo, a nie obowiązek, do:

  • kupna (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży)
  • w przyszłym terminie zwanej terminem wygaśnięcia,
  • po określonej z góry cenie zwanej ceną wykonania,
  • określonej ilości instrumentu bazowego dla tej opcji.

Obowiązki i prawa kupującego i sprzedającego opcje obrazuje tabela.

 

PODMIOT

OPCJE TYPU (CALL)

OPCJE TYPU (PUT)

Kupujący(holder)

Prawo do nabycia instrumentu finansowego po cenie z góry ustalonej

Prawo do sprzedaży instrumentu finansowego po cenie z góry ustalonej

Sprzedający(writer)

Obowiązek sprzedaży, na żądanie posiadacza opcji (kupującego), instrumentu finansowego po cenie z góry ustalonej. Wystawca jest w posiadaniu instrumentu pierwotnego, na który została wystawiona opcja.

Obowiązek zakupu, na żądanie posiadacza opcji (kupującego) instrumentu finansowego po cenie z góry ustalonej. Wystawca jest w posiadaniu środków pieniężnych.

 

Powrót do góry

 


 

2. Podstawowe pojęcia związane z opcjami

  • Cena bazowa opcji (strike price), zwana również ceną wykonania lub ceną uderzenia, jest to cena realizacji opcji, która zostaje ustalona w dniu zakupu lub sprzedaży opcji i określa cenę, według której ma nastąpić sprzedaż lub kupno określonego w opcji instrumentu;
  • Instrument bazowy jest to instrument finansowy, na który opiewa opcja;
  • Cena instrumentu pierwotnego jest to cena rynkowa instrumentu, na który została wystawiona opcja;
  • Cena opcji tzw. premia (premium) jest to cena, jaką kupujący musi zapłacić sprzedającemu za daną opcję;
  • Rozmiar transakcji określa ilość instrumentu bazowego, na który opcja została wystawiona. Na rynku pozagiełdowym ilość ta jest ustalana najczęściej w drodze negocjacji pomiędzy kupującym a sprzedającym. W przypadku opcji realizowanych na giełdzie wielkości te są ściśle określone dla każdej giełdy.
  • Termin opcji określa czas wygaśnięcia opcji. W przypadku opcji realizowanych na rynku OTC termin jest ustalany indywidualnie, dla opcji giełdowych występują określone cykle realizacji.
  • Termin wygaśnięcia opcji, (expiration date) jest to termin, po którym opcja nie może zostać wykonana i staje się ona bezwartościowa.
  • Termin realizacji opcji (exercising) określa datę, w którym opcja może być wykonana.
Powrót do góry

 


 

3. Opcje: ryzyka

Z inwestowaniem w opcje związana jest część ryzyk opisanych w odniesieniu do innych instrumentów finansowych, tj.:

  • ryzyko przyszłego kształtowania się kursu - brak pewności, co do kierunku kształtowania się ceny instrumentu finansowego w przyszłości potencjalnie skutkujący stratą części lub całości zainwestowanego kapitału,
  • ryzyko zmienności - kurs rynkowy może podlegać znaczącym wahaniom, powodując istotną fluktuację wartości zainwestowanego kapitału,
  • ryzyko płynności instrumentu finansowego - polega na braku możliwości kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego bez znaczącego wpływu na jego cenę,
  • ryzyko zawieszenia obrotu lub wykluczenia instrumentu finansowego z obrotu - na podwyższenie ryzyka inwestycyjnego wpływa również możliwość zawieszenia notowań, wycofania lub wykluczenia instrumentów finansowych z obrotu na danym rynku. Taka sytuacja w znaczący sposób może wpłynąć na rynkową wycenę instrumentów finansowych,
  • ryzyko walutowe - w przypadku instrumentów finansowych nabywanych na rynkach zagranicznych lub denominowanych w walutach obcych dodatkowym elementem niepewności jest ryzyko kształtowania się kursów walut obcych w stosunku do waluty polskiej, powodujące że inwestycje w te instrumenty może mieć efekt odmienny od założonego.

Z inwestowaniem w opcje związane jest również:

  • ryzyko instrumentu bazowego - wynika z ryzyk dotyczących instrumentu finansowego, którego kwotowania stanowią podstawę wyceny lub rozliczenia opcji,
  • ryzyko dywidendy - w przypadku zmiany oczekiwań względem płatności dywidendy z instrumentu bazowego bądź spółki z indeksu, kurs opcji może ulec istotnej zmianie,
  • ryzyko nieuzupełnienia lub nieterminowego uzupełnienia zabezpieczenia do poziomu wymaganego przez CDM - wiąże się w konsekwencji z zamknięciem pozycji w trybie interwencji CDM oraz - w przypadku zrealizowania straty - z pobraniem dodatkowych środków na jej pokrycie,

Centralny Dom Maklerski Pekao S.A. informuje, że przy zamykaniu pozycji Klienta, w zakresie w jakim jest to niezbędne do przywrócenia zabezpieczenia do maksymalnej wysokości w przypadku gdy wartość środków pieniężnych na Rachunku Klienta nie jest wystarczająca do uzupełnienia niedoboru zabezpieczenia powstałego w wyniku bieżących rozrachunków rynkowych, kieruje się poniższymi zasadami:

1) osiągnięcie wymaganego poziomu zabezpieczenia przy minimalizacji:

a) liczby zamykanych pozycji,

b) nadwyżki uwalnianego zabezpieczenia ponad wymagane maksymalne zabezpieczenie,

2) zamknięciu podlegają pozycje o wyższej płynności.

  • ryzyko nieograniczonej straty - w przypadku wystawienia opcji występuje zagrożenie, że strata może być nieograniczona,
  • ryzyko upływu czasu - cena opcji jest uzależniona od czasum, jaki pozostał do wygaśnięcia opcji. Zbliżanie się terminu wygaśnięcia opcji może powodować spadek wartości opcji nawet przy niezmienionym poziomie ceny instrumentu bazowego. Upływ czasu działa, więc na niekorzyść nabywców opcji kupna i nabywców opcji sprzedaży,
  • ryzyko dźwigni finansowej - do wystawienia opcji wystarcza ułamek wartości rzeczywistej transakcji pobranej jako zabezpieczenie, co tworzy efekt dźwigni finansowej. W przypadku niekorzystnej zmiany kursu instrumentu finansowego istnieje ryzyko poniesienia przez inwestora straty istotnie przekraczającej wartość pierwotnie zainwestowanej w transakcję kwoty (wniesionego zabezpieczenia).
Powrót do góry

 


 

4. Rodzaje opcji

Ze względu na możliwy sposób wykonania opcji wyróżniamy opcje europejskie i opcje amerykańskie. Nabywca opcji europejskiej ma prawo wykonać opcję tylko w dniu wygaśnięcia. Kupujący opcję amerykańską ma prawo zrealizować ją w dowolnym momencie przed upływem terminu wygaśnięcia. Opcje notowane na GPW to opcje typu europejskiego.

Wyróżnić można również opcje kupna (opcje call) oraz opcje sprzedaży (opcje put). W obu przypadkach inwestor może zająć pozycję długą lub krótką w opcjach.

 

rodzajeopcji

 

 

Na poniższych wykresach przedstawione zostały postaci funkcji wypłaty w terminie do wygaśnięcia dla czterech rodzajów pozycji. X oznacza tutaj kurs wykonania, a P - wartość premii.

 

Opcja kupna - pozycja długa

Opcja sprzedaży - pozycja długa

okpd

ospd

Opcja kupna - pozycja krótka

Opcja sprzedaży - pozycja krótka

okpk

ospk

Opcje są przedmiotem obrotu zarówno na rynku pozagiełdowym (OTC), jak i na giełdzie.

Na rynku pozagiełdowym wystawcami opcji są najczęściej firmy brokerskie oraz banki. Opcje te, nazywane czasami negocjowanymi (negociated options) charakteryzuje to, że są one najczęściej dostosowane do potrzeb nabywcy, ponieważ podczas zawierania kontraktu negocjowane są następujące parametry opcji:

  • rodzaj instrumentu bazowego,
  • rozmiary transakcji,
  • termin,
  • cena bazowa,
  • premia.

Opcje notowane na giełdach (listed options) charakteryzują się tym, że wyżej wymienione parametry są ściśle standaryzowane, a jedynym elementem kształtowanym poprzez działanie popytu i podaży na parkiecie jest premia.

Ze względu na przepływy pieniężne wynikające z tytułu posiadania opcji, instrumenty te dzielimy na:

  • In-The-Money (ITM) -> opcje, dla których bieżąca wartość instrumentu bazowego znajduje się po stronie zysku tzn.
    - dla opcji kupna: wartość instrumentu bazowego > kurs wykonania
    - dla opcji sprzedaży: wartość instrumentu bazowego < kurs wykonania
  • At-The-Money (ATM) -> opcje których kurs wykonania jest bliski bieżącej wartości instrumentu bazowego.
  • Out-The-Money (OTM) -> Opcje dla których bieżąca wartość instrumentu bazowego znajduje się po stronie straty tzn.
    - dla opcji kupna: wartość instrumentu bazowego < kurs wykonania
    - dla opcji sprzedaży: wartość instrumentu bazowego > kurs wykonania
Powrót do góry

 


 

5. Premia opcyjna

Wystawca opcji musi zostać wynagrodzony za to, że sprzedaje komuś prawo do wykonania opcji. Wynagrodzenie wystawcy nazywa się premią opcyjną. Jest to kwota, jaką w momencie nabywania opcji płaci nabywca opcji. W przypadku gdy opcja nie zostanie wykonana (opcja będzie OTM), premia stanowi zysk wystawcy i stratę nabywcy. Wysokość premii jest uzależniona od pięciu czynników:

  • ceny instrumentu bazowego - im opcja jest bardziej w pieniądzu (ITM) lub mniej poza pieniądzem (OTM), tym premia jest większa. Wzrost ceny instrumentu bazowego powoduje zatem wzrost premii opcji call i spadek premii opcji put, natomiast spadek ceny instrumentu bazowego pociąga za sobą wzrost premii opcji put i spadek premii opcji call;

  • zmienności instrumentu bazowego

  • stopy procentowej wolnej od ryzyka - wzrost zmienności powoduje wzrost premii; - wzrost stopy procentowej powoduje wzrost premii opcji call i spadek premii opcji put;

  • czasu do wygaśnięcia opcji - im krótszy okres do wygaśnięcia opcji, tym mniejsza premia;

  • ceny wykonania opcji - im wyższa cena wykonania opcji, tym premia opcji call będzie mniejsza, a premia opcji put wyższa.

Premia jest tym większa, im opcja jest bardziej w pieniądzu (ITM) lub mniej poza pieniądzem (OTM). Wzrost zmienności instrumentu bazowego wpływa na zwiększenie premii opcyjnej. Premia składa się z dwóch części:

  • wartość wewnętrzna - jest to kwota, jaką otrzymałby posiadacz opcji, w przypadku gdyby została ona natychmiast zrealizowana. Jeśli opcja jest out-of-the-money, jej wartość wewnętrzna wynosi zero;

  • wartość czasowa - wynika z możliwej korzystnej dla posiadacza zmiany ceny instrumentu bazowego, czyli szansy, że opcja stanie się In-The-Money. Jest ona równa różnicy między premią a wartością wewnętrzną. Wartość czasowa zależy od zmienności cen instrumentu bazowego, stopy wolnej od ryzyka, czasu do wygaśnięcia opcji i relacji ceny wykonania do ceny kasowej.

Powrót do góry

6. Współczynniki greckie

Współczynniki greckie określają wpływ czynników decydujących o cenie opcji na wartość premii. Znając ich wartość możemy w prosty sposób określić, jak zmieni się premia opcyjna w wyniku zajścia pewnego zdarzenia (np. wzrostu ceny instrumentu bazowego o 10 pkt, zmiany stopy procentowej o 25 punktów bazowych itp.). Wyróżniamy pięć głównych współczynników.

Delta - określa o ile zmieni się cena opcji pod wpływem zmiany ceny instrumentu bazowego o jednostkę. Jeśli zatem premia opcyjna wynosi 100, delta dla tej opcji wynosi 0,6, a wartość instrumentu bazowego wzrośnie z 3000 na 3001, to premia wzrośnie ze 100 do 100,6. Delta dla opcji call jest zawsze większa od zera, dla opcji put mniejsza od zera (pod wpływem wzrostu ceny instrumentu bazowego premia opcji call rośnie, a opcji put maleje). Deltę oblicza się jako pierwszą pochodną zmiany ceny opcji po cenie instrumentu bazowego.

Gamma - jako jedyny powszechnie używany współczynnik grecki nie mierzy wrażliwości ceny opcji, lecz wrażliwość innego współczynnika. Gamma określa, jak zmienia się delta pod wpływem zmiany ceny instrumentu bazowego. Gamma przyjmuje duże wartości w przypadku gdy cena kasowa jest blisko ceny wykonania. Gdy opcja jest silnie in-the-money gamma jest bliska jedności. Dla opcji, które są wyraźnie out-ot-the-money gamma jest bliska zera. Współczynnik ten oblicza się jako drugą pochodną zmiany ceny opcji po cenie instrumentu bazowego.

Theta - określa o ile zmieni się cena opcji w wyniku upływu czasu o jednostkę. Thetę oblicza się jako pierwszą pochodną ceny opcji po czasie pozostałym do dnia wykonania.

Vega - określa o ile zmieni się cena opcji pod wpływem wzrostu zmienności instrumentu bazowego o jednostkę. Jest to bardzo istotne ze względu na to, że zmienność może mieć ogromny wpływ na cenę opcji. Vega jest z reguły bliska zera dla opcji będących silnie out-of-the-money i silnie in-the-money. Nawet duży wzrost zmienności nie wpływa bowiem w ich przypadku w sposób znaczący na szanse ich wykonania. Vega jest duża dla opcji z ceną wykonania bliską aktualnie panującej na rynku cenie kasowej. Wynika to z tego, że w przypadku dużego wzrostu zmienności, dla takiej opcji znacznie rośnie szansa na to, że opcja stanie się silnie in-the-money, a zatem przyniesie nabywcy dużą wypłatę. W sensie matematycznym vega jest to pierwsza pochodna ceny opcji po zmienności instrumentu bazowego.

Rho - jest pierwszą pochodną ceny opcji po zmianie stopy procentowej. Określa zatem, o ile zmieni się cena opcji pod wpływem zmiany stopy procentowej o jednostkę. Rho dla opcji kupna jest zawsze dodatnie, dla opcji sprzedaży zawsze ujemne.

Uwaga! Należy zauważyć, że ze względu na swoją konstrukcję (pochodna) współczynniki greckie dają dobre przybliżenie zmiany ceny opcji w przypadku niewielkiej zmiany czynnika na nią wpływającego. Dla większych zmian wyliczenie ceny opcji może być obciążone wyraźnym błędem.

 

Powrót do góry

7. Opcje egzotyczne

Opcje egzotyczne występują głównie na rynkach OTC i charakteryzuje je złożony schemat określania wypłat. Najbardziej znane wśród opcji egzotycznych są:

  • opcje z tzw. czapką, pułapowe (caps) - opcje typu amerykańskiego, których wypłata nie może przekroczyć z góry wskazanego progu, określonego jako czapka (cap price). Jeżeli rynkowa cena zamknięcia osiągnie ten pułap, opcja typu CAP notowana na giełdzie jest automatycznie realizowana przez izbę rozrachunkową;

  • opcje złożone (compound options) - dają nabywcy prawo do kupna lub sprzedaży po z góry określonej cenie innych opcji, które mają z reguły dłuższy termin od opcji złożonych;

  • opcje podwójne (binary, all or none options) - ich wypłata jest równa określonej z góry kwocie, jeśli opcja w terminie realizacji będzie in-the-money. Jeżeli opcja nie będzie miała wartości wewnętrznej, wypłata tak jak dla zwykłej opcji nie następuje;

  • opcje azjatyckie - ewentualna ich wypłata zależy od przeciętnego poziomu instrumentu bazowego w określonym z góry przedziale czasu;

  • opcje - jakie będziesz chciał (as you like it options) - dają posiadaczowi prawo wyboru po określonym czasie typu (kupna lub sprzedaży) opcji;

  • opcje bermudzkie (Bermuda options) - takie opcje wolno realizować tylko i wyłącznie w terminach z góry określonych;

  • opcje o opóźnionym czasie ważności (forward start options) - opcje typu amerykańskiego, za które premia płacona jest natychmiast, a okres ważności rozpoczyna się w przyszłości;

  • opcje wsteczne (lookback options) - ich ewentualna wypłata zależna jest od maksymalnego dla opcji kupna i minimalnego dla opcji sprzedaży poziomu ceny instrumentu bazowego w określonym czasie poprzedzającym termin zapadalności.

Powrót do góry

 


 

8. Depozyt

Depozyt wyznaczany jest przez KDPW za pomocą metodyki SPAN (The Standard Portfolio Analysis Of Risk) na podstawie 16 hipotetycznych scenariuszy zmian ceny instrumentu bazowego oraz zmienności wraz z przypisanym im prawdopodobieństwem. Wymagany depozyt określony jest przez scenariusz zakładający największy spadek wartości portfela w danej klasie.

Depozyt zabezpieczający pobierany jest tylko od krótkich pozycji na opcji kupna i opcji sprzedaży. Wynika to z faktu, że mamy tu do czynienia z możliwością nieograniczonej straty. Premia otrzymana w wyniku rozliczenia wystawienia opcji wpływa od razu do depozytu.

Gdy klient posiada na swym rachunku długie pozycje na opcjach będących w cenie, są one uwzględniane poprzez analizę korelacji, pomniejszając tym samym wymagany depozyt. Opcje out-of-money z punktu widzenia SPAN są wyceniane na zero i nie pomniejszają depozytu od krótkiej pozycji.

Wyróżnić należy wstępny poziom depozytu (wymagany od klienta do otwarcia pozycji) oraz właściwy poziom depozytu (minimalny poziom depozytu, jaki klient musi utrzymać na rachunku). Jeżeli depozyt klienta spada poniżej minimalnego, Klient zobowiązany jest uzupełnić depozyt do poziomu depozytu wstępnego. W przypadku braku uzupełnienia depozytu dom maklerski zamyka pozycję na rynku (w przypadku opcji odkupuje opcję na rynku).

Do wyznaczania wymaganego depozytu na wystawione opcje służy kalkulator depozytów SPAN dostępny na stronie KDPW.

 

Powrót do góry

9. Obrót na GPW

Na Giełdzie Papierów Wartościowych odbywa się obrót opcjami kupna i sprzedaży na indeks WIG20. Opcje, tak jak kontrakty, są notowane w systemie notowań ciągłych w godzinach 8:45-17:05.

Opcje notowane są w seriach. Seria opcji obejmuje wszystkie opcje o tym samym kursie wykonania, dniu wygaśnięcia i typie (call lub put).

Każda z serii ma swój termin wygaśnięcia, który przypada na 3 najbliższe miesiące kalendarzowe oraz 3 kolejne miesiące z marcowego cyklu kwartalnego (marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień).

Opcje wygasają w trzeci piątek miesiąca, w którym rozliczana jest dana seria. W poniedziałek po wygaśnięciu starej serii opcji, wprowadzane są nowe serie. Szczegółowe zasady wprowadzania do obrotu nowych serii opcji określa standard dla opcji dostępny na stronie internetowej GPW.

Typy zleceń

Nie można składać zleceń na opcje po każdej cenie PKC, po cenie rynkowej PCR oraz po cenie rynkowej na otwarcie PCRO.

Oznaczenia opcji:

OXYZkrrcccc

Miesiąc

Kod opcji kupna

Kod opcji sprzedaży

marzec

C

O

czerwiec

F

R

wrzesień

I

U

grudzień

L

X

Gdzie:

O - rodzaj instrumentu,
XYZ - kod określający nazwę instrumentu bazowego,
k - kod określający typ i miesiąc wygaśnięcia opcji, 
rr - ostatnie dwie cyfry roku wygaśnięcia, 
cccc - kurs wykonania.

 

 

Przykład

OW20F142500 - Opcja (litera O) na indeks WIG20 (W20) typu call (litera F) wygasająca w czerwcu (F) 2014 roku (cyfra 14) z kursem wykonania 2500 punktów (liczba 2500)

OW20O142100 - Opcja (litera O) na indeks WIG20 (W20) typu put (litera O) wygasająca w marcu (O) 2014 roku (cyfra 14) z kursem wykonania 2100 punktów (2100)

OW20U152250 - Opcja (litera O) na indeks WIG20 (W20) typu put (litera U) wygasająca we wrześniu (U) 2015 roku (cyfra 15) z kursem wykonania 2250 punktów (2250)

 

Powrót do góry

 


 

10. Cena opcji

Ceny opcji podawane są w punktach. Jeden punkt jest wart 10 zł. Zatem jeśli w tabeli notowań widoczne jest zlecenie sprzedaży z kursem 140, oznacza to że za opcję tą będziemy musieli zapłacić 1400 zł.

System taki pozwala łatwo obliczyć od jakiego poziomu indeksu w dniu wykonania zacznie zarabiać nabywca opcji i tracić wystawca - wystarczy do ceny wykonania opcji kupna dodać, a w przypadku opcji sprzedaży odjąć premię.

Kursy wykonania

W pierwszym dniu notowania, dla każdego terminu wygaśnięcia, wprowadza się do obrotu następujące serie opcji:

  1. jedną serię z kursem wykonania najbardziej zbliżonym do wartości zamknięcia instrumentu bazowego z poprzedniej sesji;
  2. osiem serii z kursem wykonania wyższym od kursu wykonania określonego w pkt. 1;
  3. osiem serii z kursem wykonania niższym od kursu wykonania określonego w pkt. 1;
  4. serie opcji wygasające w najbliższym terminie wygaśnięcia, z takimi kursami wykonania, aby różnice pomiędzy wszystkimi kursami wykonania dla tego terminu były zgodne z zasadami zamieszczonymi w standardzie obrotu opcjami.

Jak zarabiać na opcjach na GPW?

Cena opcji, jak każdego innego instrumentu pochodnego, zależy od ceny instrumentu bazowego. Ceny opcji call rosną, a put maleją wraz ze wzrostem wartości instrumentu bazowego i na odwrót (call maleją, a put rosną, gdy instrument bazowy traci na wartości). W związku z tym, jeśli przewidujemy spadek wartości indeksu WIG20 możemy kupić opcję put lub wystawić opcję call. Są to dwa najprostsze rozwiązania. Inne możliwości działania, w zależności od przewidywanych przez inwestora zmian wartości indeksu, przedstawione zostały w części poświęconej strategiom opcyjnym.

W przypadku zastosowania najprostszej strategii, polegającej na kupnie opcji call lub put, należy zwrócić uwagę, że w zależności od relacji ceny wykonania opcji, w stosunku do ceny kasowej WIG20, różna jest zmienność premii opcyjnej. Zmienność ceny opcji, w zależności od zmiany wartości instrumentu bazowego, określa parametr delta (jeden ze współczynników greckich).

Warto zwrócić uwagę na specyfikę rynku opcji na GPW. Niestety charakteryzuje się on niską płynnością, co bardzo łatwo zauważyć w tabeli notowań. Na serię z najbliższym terminem wygaśnięcia wystawione są zlecenia zarówno kupna, jak i sprzedaży, spread często wynosi jednak 20 pkt i więcej. Na serie z dalszym terminem wykonania bardzo często nie ma wystawionych żadnych zleceń - ani kupna, ani sprzedaży.

Powrót do góry

 


 

11. Strategie opcyjne

Dzięki budowie opcji będącej instrumentem niesymetrycznym możliwe jest tworzenie różnorodnych strategii inwestycyjnych. Najpopularniejsze z nich zostały przedstawione poniżej.

Kupno opcji call

Jest to jedna z najprostszych strategii inwestycyjnych. Polega na kupnie opcji call. Maksymalna strata inwestora zajmującego tą pozycję jest równa wartości zapłaconej premii opcyjnej, zysk jest natomiast nieograniczony. Strategia ta pozwala osiągnąć zysk w przypadku wzrostu ceny instrumentu bazowego powyżej ceny wykonania opcji powiększonej o wartość premii.

 

kupnoopcjicall

 

 

Kupno opcji put

Drugą prostą strategią inwestycyjną jest kupno opcji put. Maksymalna strata inwestora zajmującego tą pozycję, podobnie jak w przypadku zakupu opcji call to wartość zapłaconej premii opcyjnej. Zysk jest nieograniczony. Strategia ta pozwala zarobić w przypadku spadku ceny instrumentu bazowego poniżej ceny wykonania opcji pomniejszonej o wartość premii.

Wystawienie opcji call lub put

Wystawienie opcji call lub put da wykres przeciwny do wykresów przedstawionych w strategiach dotyczących kupna tych opcji. Wystawca opcji ponosi ryzyko nieograniczonej straty, przy jednocześnie ograniczonym zysku. Na poniższym wykresie przedstawiony został profil wypłaty w przypadku wystawienia opcji put.

 

 

wystawienieopcji

 

 

Spread byka

Spread byka pozwala osiągnąć ograniczony zysk w przypadku wzrostu ceny instrumentu bazowego, przy jednoczesnej ograniczonej stracie przy spadku ceny instrumentu bazowego. Spread byka można zbudować zarówno w oparciu o opcje call, jak i opcje put. Wykorzystując opcje call należy nabyć opcję call z niższą ceną wykonania i sprzedać opcję call z wyższą ceną wykonania. Wykorzystując opcje put należy wystawić opcję put z wyższą ceną wykonania i kupić opcję put z niższą ceną wykonania. Profil wypłaty z powyższej strategii przy wykorzystaniu opcji call przedstawiony jest na poniższym wykresie.

 

spreadbyka

 

 

Spread niedzwiedzia

Spread niedźwiedzia pozwala osiągnąć ograniczony zysk w przypadku spadku ceny instrumentu bazowego, przy jednoczesnej ograniczonej stracie przy wzroście ceny instrumentu bazowego. Spread niedźwiedzia, podobnie jak spread byka, można zbudować zarówno w oparciu o opcje call, jak i opcje put. Wykorzystując opcje call należy sprzedać opcję call z niższą ceną wykonania i sprzedać opcję call z wyższą ceną wykonania. Wykorzystując opcje put należy wystawić opcję put z niższą ceną wykonania i kupić opcję put z wyższą ceną wykonania. Profil wypłaty z powyższej strategii przy wykorzystaniu opcji put przedstawiony jest na poniższym wykresie.

 

spreadniedzwiedzia

 

 

Długi stelaż

Strategia długi stelaż pozwala na osiągnięcie zysków przy dużej zmienności rynku, przy czym kierunek tych zmian jest nieistotny. Polega ona na jednoczesnym kupnie opcji kupna i opcji sprzedaży na ten sam instrument bazowy z taką samą ceną wykonania. Profil wypłaty tej strategii przedstawia poniższy wykres.

 

dlugistelaz

 

 

Krótki stelaż

Strategia krótki stelaż pozwala zarobić w czasie gdy na rynku panuje niska zmienność. Strategia ta polega na jednoczesnym wystawieniu opcji kupna i sprzedaży na ten sam instrument bazowy z taką samą ceną wykonania. Profil wypłaty tej strategii przedstawia poniższy wykres.

 

krotkistelaz

 

Powrót do góry

 


 

Czy wiesz że?

  • Pierwsza akcja w Polsce

    Pierwsza akcja w Polsce

    Pierwsze derywaty znane już były i stosowane w starożytności. Źródła historyczne wskazują, iż już w starożytnej Grecji filozof Tales z Miletu negocjował prawo do używania maszyn do tłoczenia oliwy z oliwek w następnym roku, aby osiągnąć korzyści w sytuacji gdy następny rok okazałby się urodzajny w oliwki.

INFOLINIA:

801 140 490*

22 591 24 90**

*(opłata za jeden impuls)

**(opłata wg taryfy operatora)